یکی از مهمترین مشکلات زندگی در شهر تهران آلودگی هوا می باشد. عمده آلاینده هایی که باعث آلودگی هوای شهر شده اند عبارتند از منواکسید کربن، دی اکسید گوگرد، دی اکسید نیتروژن، هیدروکربورها و ذرات معلق. تعیین نوع و مقدار آلاینده ها جهت حفظ سلامتی شهروندان اهمیت زیادی دارد. با توجه به خطرناک بودن گاز منواکسید کربن بررسی روی این آلاینده انجام گرفت. ارزیابی نتایج به دست آمده نشان داد که به طور متوسط 4.39 درصد کل هوای تهران دارای غلظتی بین 15 تا 30 پی پی ام می باشد. مناطق 12 با 17.99 درصد و 11 با 16.43 درصد بیشترین آلودگی منواکسید کربن را داشتند. در درجه بعد مناطق 6 و 7 به ترتیب دارای 11.22 و 9.5 درصد آلودگی بین 15 تا 30 پی پی ام بودند. کمترین مقدار آلودگی متعلق به مناطق 21 (صفر درصد) و 1 (0.11 درصد) بود. با انجام آزمون آنالیز واریانس بین مناطق شهر بزرگ تهران مشخص شد میانگین آلودگی مناطق 11 و 12 اختلاف معنی داری با مناطق دیگر دارد.

زمینه و هدف: بیش از 90 درصد زندگی افراد در محیط های داخل سپری می شود. آلودگی هوای داخل در جهان سالانه عامل بیش از 2.2 میلیون مرگ و میر می باشد. در کشور ما در سال 88، 769 نفر بر اثر مسمومیت با گاز CO جان خود را از دست دادند. بنابراین اهداف این مطالعه اندازه گیری غلظت CO ناشی از ترافیک در هوای آزاد محیطی شهری و مقایسه آن با استاندارد کیفیت هوا و تعیین رابطه آن با مقادیر اندازه گیری شده در فضاهای داخل ساختمان می باشد.روش کار: اندازه گیری ها در طی یک دوره یک ساله از زمستان 85 تا پاییز 86، در 11 ایستگاه انتخاب شده در سطح شهر تبریز صورت گرفته است. برای اندازه گیری غلظت گاز CO در دو محیط داخل و خارج از دستگاه گاز سنج تک سنسوره که دستگاه اختصاصی این گاز است، استفاده شد.یافته ها: بیشترین غلظت CO در هوای خارج در فصل زمستان و تابستان به ترتیب برای ایستگاه های شماره 8 و 9 واقع در مراکز تجاری و اداری شهر 11 و 10 پی پی ام اندازه گیری شده است. کمترین مقدار آن مربوط به ایستگاه های شماره 3 (4.5 پی پی ام) و شماره 1 (4 پی پی ام) واقع در مناطق مسکونی حاشیه شهر می باشد. محدوده نسبت غلظت CO در هوای داخل به خارج I/O در فصل زمستان و تابستان برای تمامی مناطق مورد مطالعه به ترتیب بین 0.2 تا 1.6 و 2.0 تا 1 متغیر بوده است.نتیجه گیری: مشخص شد که با اندازه گیری غلظت CO در هوای خارج نمی توان غلظت آن در هوای داخل ساختمان را تخمین نمود. در کلیه موارد غلظت CO در فصل زمستان نسبت به تابستان بیشتر بوده و همچنین هوای داخل طبقه اول آلوده تر از طبقه چهارم بوده است.

آلودگی هوا به عنوان یکی از مهم ترین مخاطرات محیطی در فضای شهری، ارتباط نزدیکی با شرایط آب وهوایی دارد. امروزه آلودگی در سطح کلان شهرها به صورت یک مساله مهم درآمده که ضرورت مطالعه و ارائه راه حل های کاربردی برای بهبود شرایط زیستی در این زمینه را دارد. بنابراین شناخت رابطه بین عناصر آب وهوایی و آلاینده های هوا کمک فراوانی به چگونگی حل مسائل زیست محیطی و برنامه ریزی های آینده دارد. در این پژوهش نخست غلظت آلاینده منواکسید کربن و ذرات معلق در شهر شیراز در بازه زمانی 2005-2011 در 6 گروه طبقه بندی و تعداد روزهای آلوده استخراج گردید، سپس با استفاده از داده های فشاری سطح زمین، 500 و 850 هکتوپاسکال، امگا و دما الگوهای همدید در روزهای آلوده مورد تحلیل قرار گرفت. روند سالانه و ماهانه میزان آلاینده ها در طی دوره آماری نیز مورد مطالعه قرار گرفت. یافته ها بیانگر روند کاهشی غلظت منواکسید کربن در طی بازه زمانی مورد مطالعه می باشد، جهت تعیین میزان روزهای آلوده از شاخص استانداردهای آلایندگی P.S.I استفاده و بر اساس این شاخص 410 و 152 روز آلوده به ترتیب برای آلاینده ذرات معلق و منواکسیدکربن شناسایی و سپس با بررسی آماری بر اساس تدوام دوره آلودگی چهار الگوی تابستانه برای آلاینده ذرات معلق و یک الگوی زمستانه جهت آلاینده منو اکسید کربن شناسایی گردید.

امروزه سنسورهای گازی به طور گسترده برای کنترل اتمسفر محیط مورد استفاده قرار می گیرند. در این پژوهش، لایه نازک PEDOT: PSS/Fe(salen) تهیه شده به روش پوشش دهی چرخشی، به عنوان حسگر گاز منواکسید کربن مورد استفاده قرار گرفت. کامپوزیت حاصل، با استفاده از روش های مختلف ازجمله طیف سنجی نوری( UV-Vis) و طیف سنجی تبدیل فوریه مادون قرمز( FT-IR) مشخصه یابی شد. همچنین، توپوگرافی سطح کامپوزیت لایه نازک با استفاده از میکروسکوپ نیروی اتمی ( AFM ) مورد بررسی قرار گرفت. این کامپوزیت روی بسترهای شیشه ای با الکترودهای شانه ای درهم فرورفته پوشش داده شد. الکترود حاصل هنگام قرار گیری در معرض گاز CO در شرایط معمولی اتاق (20RH=%) و با کاهش فوری مقاومت مواجه شد. نتایج نشان داد که پاسخدهی سنسور موردنظر یک طرفه نیست و با حذف گاز CO از محفظه دوباره به مقاومت اولیه خود برمی گردد (RD< 2%). بالاترین فاکتور پاسخدهی و کمترین زمان پاسخدهی (t90) بدست آمده به ترتیب برابر با 77/0%± 40 و 38 ثانیه می باشند. در نهایت، مقدار بهینه ی ترکیب برای کامپوزیت ساخته شده، (02/0 درصد وزنی Fe(II)(salen))) تعیین گردید.

یکی از مهم ترین مسائل فرآروی جوامع مختلف در زمان حاضر مشکلات زیست محیطی است. عامل اصلی این مشکلات آلاینده هایی است که اکثرا در اثر فعالیت های صنعتی تولید می شود. صنایع بزرگ خصوصا صنایع نفت و پتروشیمی نقش عمده ای در تولید این آلاینده ها دارند به طوری که احتراق سوخت های فسیلی، مهم ترین منبع آلودگی هوا است. اما سوخت هایی که در کوره سوخته می شوند شامل ناخالصی هایی بوده و همین امر موجب به وجود آمدن اجزای دیگر در محصولات احتراق می شوند که آلاینده های ناشی از احتراق را تشکیل می دهند. در تحقیق حاضر با استفاده از دینامیک سیالات محاسباتی اثر زاویه پاشش سوخت با هدف کاهش میزان آلاینده منواکسید کربن بررسی شده است.

سابقه و هدف: امروزه خطرات بالقوه آلودگی هوا، جمعیت انسانی را در مقیاس گسترده ای تحت تاثیر قرار داده است و بیشترین آنها نیز متوجه افراد پر خطر، شامل: افراد مسن، کودکان، بیماران قلبی – عروقی، مادران باردار و جنین آنان می باشد. در این مطالعه اثرات منواکسید کربن هوا بر روی جنین و خون بندناف بررسی شد.مواد و روشها: در سال 81-1380 در تحقیقی از نوع کوهورت تاریخی، تاثیر منو – اکسید کربن ناشی از آلودگی هوا بر جنین و بندناف، در بیمارستان های مهدیه تهران (گروه مورد) و فیاض بخش کرج (گروه شاهد) مورد مطالعه و بررسی واقع شد. در این تحقیق، 32 نفر از زنان بارداری که در منطقه آلوده هوای شهری زندگی می کردند مورد مطالعه و آزمایش قرار گرفتند. هم چنین جهت مقایسه 32 نفر از زنان بارداری که در مناطق پاک هوای شهری دوران بارداری خود را سپری کرده بودند، نیز بررسی شدند. دو گروه از لحاظ سن مادر، سن حاملگی، تعداد حاملگی، نوع زایمان، درآمد خانوار، همگن بودند. بنابراین میزان منواکسید کربن هوا، کربوکسی هموگلوبین خون جنین، آپگار، وزن نوزاد و اختلالات بندناف در دو گروه مورد و شاهد مقایسه شدند و ارتباط مستقل منواکسید کربن هوا با متغیرهای وابسته فوق سنجیده شد.یافته ها: نتایج به دست آمده نشان داد که میانگین میزان منواکسید کربن هوا در گروه مورد 16.69P.P.M و گروه شاهد 2.68P.P.M بود (P<0.001). میانگین میزان کربوکسی هموگلوبین خون جنین در گروه مورد 11.21% و در گروه شاهد 1.58% بود (P<0.001). همچنین در گروه مورد، همبستگی منواکسید کربن و کربوکسی هموگلوبین r=0.87 و P<0.001 بود. میانگین وزن نوزادان در گروه مورد کاهش معنی داری داشت و همبستگی منواکسید کربن و وزن r=-0.53 و P<0.001 و همبستگی کربوکسی هموگلوبین و وزن r=-0.66 بود.نتیجه گیری: طبق بررسی انجام شده، افزایش منواکسید کربن محیط، باعث افزایش کربوکسی هموگلوبین خون جنین و کاهش وزن موقع تولد نوزادان شد.

زمینه و هدف: آلاینده های استنشاقی نقش مهمی در بیماری های ریوی دارند. این مطالعه با هدف بررسی سطح آلاینده های استنشاقی دی اکسید نیتروژن، دی اکسید گوگرد، منواکسید کربن در اراک (شهر صنعتی و آلوده) و خمین (غیر صنعتی و غیر آلوده) و تعیین چگونگی اثر آن بر عملکرد ریه در مقطع زمان اسپیرومتری انجام شد. روش بررسی: دو شهر اراک و خمین به ترتیب به ده و پنج منطقه تقسیم و آلاینده های استنشاقی دی اکسید نیتروژن، دی اکسید گوگرد و منواکسید کربن اندازه گیری شدند. همزمان به طور تصادفی در فصول مختلف سال 522 نفر از بالغ غیر سیگاری خمین و 547 نفر از اراک انتخاب و از آنان اسپیرومتری به عمل آمد و از شاخص کیفیت هوا (PSI=Poliution standard index) برای ارزیابی کیفیت هوا استفاده شد. میانگین غلظت آلاینده ها و شاخص پراکندگی ظرفیت های ریوی با آزمون های آماری آنالیز رگرسیون مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. یافته ها: میانگینPSI  اراک 101.83±14.54 و خمین 89.17±18.58 بود (P<0.05). حداکثر جریان بازدمی (PEF) و ظرفیت حیاتی فعال (FVC) در اراک به طور معنی داری کمتر از خمین بود (P<0.05). میانگین غلظت مونواکسید کربن (CO)، دی اکسید گوگرد (SO2) و دی اکسید نیتروژن (NO2) در اراک بالاتر از خمین بوده و این افزایش در مورد CO و SO2 معنی دار بود (P<0.001). در تعداد کل نمونه آلاینده های CO،SO2  و NO2 ارتباط معنی داری بین میانگین ظرفیت حیاتی (P<0.001) VC و (P<0.05) FVC با غلظت SO2 و PEF با NO2 وجود داشت (P<0.001). در اراک رابطه میزان پیش بینی شده FVC با غلظت CO معکوس و معنی دار بود (P=0.03).نتیجه گیری: با توجه به بالاتر بودن غلظت آلاینده های NO2،SO2  و CO در شهراراک نسبت به خمین تاثیر آلاینده های فوق بر شاخص های اسپیرومتری افراد سالم غیر سیگاری متفاوت می باشد. در اراک رابطه میزان پیش بینی شده FVC با غلظت CO معکوس و معنی دار بوده، لذا توصیه می شود که آلاینده های مذکور و منابع آنها سالیانه مورد پایش قرار گیرد.

آلودگی هوا به عنوان یکی از مهم ترین مخاطرات محیطی در فضای شهری، ارتباط نزدیکی با شرایط آب وهوایی دارد. امروزه آلودگی در سطح کلان شهرها به صورت یک مسئله مهم درآمده که ضرورت مطالعه و ارائه راه حل های کاربردی برای بهبود شرایط زیستی در این زمینه را دارد. بنابراین شناخت رابطه بین سیستم­های سینوپتیکی و آلاینده های هوا کمک فراوانی به چگونگی حل مسائل زیست محیطی و برنامه ریزی های آینده دارد. لذا در این پژوهش به تحلیل آلگوهای فشاری انتشار و انتقال  منواکسید کربن از منابع داخلی و خارجی کشور پرداخته شد. برای این کار از تصاویر ماهواره ای GEOS-5 / GMAO / NASA بهره گرفته شد.نتایج نشان داد که بیشترین مقدار الودگی از نطر فصلی مربوط به فصول سرد و صبح زود است و کمترین آن مربوط به اوایل بعدازظهر و فصل گرم سال است اتمسفر تهران و خوزستان هسته های پر تراکم منواکسید کربن اند. کم فشارهای شرق مدیترانه در کاهش آلاینده های جنوبغرب کشور نقش بسزایی دارند و در جنوب کشور تحت تاثیر جریانات جوی از بریدگی توپوگرافیکی بندرعباس، جریانات هوای آلوده به منواکسید کربن توانایی نفوذ به بخشهای داخلی کشور تا نیمه ی جنوبی کرمان را دارند در این بخش قدرت نفوذ توسط سامانه های کم فشاری در افغانستان و پاکستان بیشتر میشود. رشته کوههای زاگرس نیز در واقع نقش مهمی در جلوگیری کردن از ورود آلاینده های تولید شده همسایه های غربی به ایران را دارند. در تابستان نیز ایران دچار آلودگی منواکسید کربن حامل توسط جریانات موسمی از  بخشهای میانی و جنوب افریقا به کشور ایران میشوند و سبب آلودگی زیادی هم شده است.

سابقه و هدف: آلودگی هوا همراه با گازها و ذرات معلق در آن از عوامل مهم در ایجاد و تشدید بیماریهای گوناگون از جمله قلبی و ریوی بشمار می آیند. منواکسیدکربن یکی از گازهایی است که در اثر سوخت ماشین ها تولید می شود. این گاز میل ترکیبی زیادی با هموگلوبین داشته و باعث مسمومیت های حاد و مزمن می شود. همچنین اثرات زیان بار اثرات قلبی – ریوی این گاز را نمی توان نادیده گرفت.مواد و روش ها: در این تحقیق میزان منو اکسیدکربن (PPM) در هوای خیابان های تبریز در ساعات مختلف روز (روزهای تعطیل و غیرتعطیل) و همچنین در فصول متفاوت بوسیله دستگاه Compur Monitox Plus اندازه گیری شد. برای هر نقطه هدف چهار اندازه گیری و جمعا 1536 اندازه گیری انجام شد.یافته ها: متوسط غلظت منواکسیدکربن ppm 87/0±6/15، که در فصول تابستان و پاییز به ترتیب ppm 34/25 و ppm 89/7 بود (0.001>p) در تعطیلات، متوسط غلظت منواکسید کربن ppm 8/10 بود. در مقایسه این میزان در روزهای کاری و غیر تعطیل ppm 66/16 گزارش شده بود (p<0.002).در طی یک شبانه روز حداکثر و حداقل میزان منواکسیدکربن به ترتیب ppm 72/20 در بعدازظهر و ppm 12/11 در نیمه شب گزارش گردید (p<0.001).بالاترین مقدار اندازه گیری شده یعنی ppm 105 در منطقه بازار (نزدیک به ترمینال اتوبوس درون شهری) بود.نتیجه گیری و پیشنهادات: براساس نتایج بدست آمده رانندگان، عابرین و شاغلین در مناطق شلوغ تبریز در معرض آلودگی زیاد به CO قرار دارند. همین امر سبب مسمومیت های حاد و مزمن منواکسیدکربن همراه با آسیب های جسمی و روانی دیگر می شود. این وضعیت در افرادی که از نظر قلبی – ریوی آسیب پذیر هستند. بسیار حائز اهمیت است.